New Life Psikoloji
OKUL FOBİSİ (KORKUSU) | New Life Psikoloji
Psikoloji Kulübü Üyeliği

ÇOCUKLARDA OKUL KORKUSU-FOBİSİ

Bazı çocuklar okula başlamadan önce çok istekli olsalar da okul zamanı geldiğinde bu istekleri kalmaz;okulda ilk gün korkusu yaşar ve okula gitmek istemezler.

OKUL KORKUSU-FOBİSİ NEDİR?

Çocukda okulda oluşan yoğun sıkıntı ve huzursuzluk sebebiyle okula gitmekten kaçınma ve okulda yalnız kalamama ile süren duruma okul korkusu (okul fobisi) adı verilmektedir. Her yüz çocuktan yaklaşık 4–5 tanesi bu tepkisini okul korkusuyla ortaya koyar.

Okul korkusu, okula gidişin ilk günlerinde ortaya çıkabildiği gibi herhangi bir zamanda da ortaya çıkabilir.

ÇOCUKLARDA OKUL KORKUSU-FOBİSİNİN ÖN BELİRTİLERİ

  • Baş ağrıları,  
  • Karın ağrıları, bulantı-kusma hissi,
  • İştahsızlık, keyifsizlik,
  • Uyku düzeninde bozukluklar,
  • Okul sorumluluklarından kaçınma ve aksamalar ,
  • Sebebi olmayan ağlama,  
  • Alıngan ve sinirli olma
  • Bu belirtiler daha çok sabahları ve okul saatlerinde ortaya çıkar ve yoğunlaşır. Okul korkusuna dair tablo, aile ve öğretmen tarafından iyi değerlendirilmez ve doğru yaklaşım sergilenmezse çocuğun korkusu pekişebilir.

Akut ve Kronik Okul korkusu-fobisi:

Okul korkusu tepkileri ilk görülmeye başladığı sırada şiddetli bir takım belirtiler dikkati çeker. Akut okul korkusu olan çocuklar evde kaldıkları sürece mutludurlar. Arkadaş ilişkilerinde ve sosyal faaliyetlerde etkindirler. Hatta bu çocuklar evde kaldıkları süre içinde ev ödevlerini yaparlar. Akut okul korkusu ilköğretimden liseye kadar her yaştan, her kültürde görülebilir.

Kronik okul korkusu ise zamanla oluşur. Bu korkunun oluşmasında gencin çocukluk yıllarındaki akut okul korkusunu da içine alan çeşitli davranış problemlerinin rolü büyüktür.

Kronik okul korkusu, akut okul korkusunun tam tersine bir takım uyum zorluklarını içerir. Kronik okul korkusu olan çocuklar sadece okuldan değil, aynı zamanda önceden zevk aldıkları faaliyetlerden de uzaklaşmaya başlarlar. Bu çocuklar ne ders çalışırlar nede belirli bir ilgi alanında faaliyet gösterirler.

OKUL KORKUSU-FOBİSİ GÖRÜLME SIKLIĞI

Okul korkusu ana okuluna giden, ilk okula yeni başlayan çocuklarda sık görülür. Yapılan araştırmalarda okul korkusu olan kız ve erkek çocuklar arasında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Her sosyo-ekonomik düzeyde görülmekle beraber, orta sosyo-ekonomik düzeyde daha fazla görülmektedir.

OKUL KORKUSU-FOBİSİ GÖRÜLEN ÇOCUKLARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ

  • Ebeveynleri aşırı koruyucu ailelerden oluşmaktadır.
  • Attıkları her adımda anne-babanın onayını beklerler.
  • Uslu, uyumlu ve anneye aşırı bağımlılıkları vardır. Anneden ayrılma korkusu yaşarlar.
  • İsteklerinin anında karşılanmasını isterler, karşılanmadığında huzursuzluk yaratıp ağlayabilen yapıdadırlar.

OKUL KORKUSU- FOBİSİ NEDENLERİ

Ayrılık Endişesi: aileden ayrı kalmanın getirdiği mutsuzluk okul fobisine neden olur.
Yeni deneyimlerle baş etme: Güçlüğe neden olan faktörlerden bir diğeri de çocuğun değişim ve yeniliklerle baş etme ihtiyacıdır. Farklı bir ortama girme yabancılarla tanışma, okul kurallarını öğrenme, kişisel disiplini geliştirme, gibi deneyimler okul korkusuna neden olabilir.

Gerçekçi olmayan yüksek beklentiler: Yetişkinlerin beklentileriyle mücadele etmek, bazı çocuklarda strese yol açan başlıca etkendir. Daha çok, mükemmeliyetçi ebeveyn tutumu sonucu oluş ur ve okul korkusuna sebep olur.

Kendini yalnız hissetme: Arkadaş edinme konusunda yetersiz yada isteksiz gibi görünen utangaç ve çekingen çocuklar okula uyum göstermekte daha fazla güçlük çeker ve okul korkusu yaşayabilirler.

Zarar verici davranışlara maruz kalma; bu tüm yaş düzeylerinde görülebilir, çocuklarda kaygı ve üzüntüye neden olur.

OKUL KORKUSU NE ZAMAN ORTAYA ÇIKAR?

Yukarıdaki kişilik özelliklerini taşıyan çocuklarda ailede, çevrede meydana gelen bir yaşam olayıyla okul korkusu kendisini gösterir. Örneğin;

  • Yeni bir kardeşin doğumu ve kıskançlık olayı,
  • Ailenin ev değiştirmesi, göç etmesi, çevre değişikliği,
  • Çocuğun ebeveynlerden birini veya başka bir yakınını kaybetmesi, aileden birinin hastaneye yatması,
  • Anne-babanın uzun süren geçimsizlikleri,
  • Okulda öğretmen ya da arkadaşlarınca küçük düşürülme, korkutulma,
  • Ailede sosyo-ekonomik kriz halleri gibi nedenlerle çocuklarda okul korkusu gelişebilir.

Okul fobisi olan çocuklar ve aileleri üzerinde yapılan birçok araştırmada şu sonuçlar görülmüştür:

Anne-baba çocukla ilişkilerinde aşırı verici, koruyucu kollayıcı bir tutum takınmaktadır. Çocuğun yapabileceği her şeyi onlar yapmaktadır. Böylelikle çocuk pasif ve bağımlı kişilikte yetişmektedir.

Anne-baba gergin, sıkıntılı doğadadırlar. Çocukları için “başlarına bir olumsuzluk, felaket gelirse” endişesini taşırlar.

Ebeveynlerin korku ve endişesi çocuğa yansıtılır. “Acaba başına bir şey gelir mi?” Çocuklardaki özgüven eksikliği nedeniyle çocuk anne-babadan ayrı kaldığında başına bir şey geleceği korkusunu yaşamaktadır.

Çocuk aynı korkuyu anne-baba için de taşır. Onlardan ayrı kaldığında onların da başına bir şey gelecek diye korkmaktadır. Veya çocuk, ebeveynlerinin kendisini terk edeceklerini düşünmektedir

OKUL KORKUSU-FOBİSİ NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Çocuğun fiziksel yakınmaları varsa kontrol etmek için doktora götürün.

Sınıf çalışmalarının zorluğundan, sıkıcılığından veya okul arkadaşları veya öğretmeni ile ilgili konulardan şikâyet ediyorsa okulu ziyaret edin.

Korkuları hakkında konuşmaya teşvik edin. Onu yatıştırın ve gün boyunca nerelerde olacağınız, okulda acil bir durum olduğunda çocuklarla kimin ilgileneceğini ve korkuları olduğunda okulda kimlerle konuşabileceği hakkında bilgi veriniz.

Okula düzenli devam etmesi konusunda ısrarlı olun. Yakınmaya devam etse de giyinmesine, servise binmesine veya okula kadar yürümesine yardım edin.

Eğer sorun zor ise; çocuğun bir-iki saatliğine, daha sonra yarım gün sonrada tam gün okula gitmesini sistematik bir yaklaşım kullanarak sağlayın.

Çocuğun, ailesini önce günde iki kere sonra bir kere aramasına izin verin. Daha sonrada bu ayrıcalığı ortadan kaldırın.

Bir kere bile olsa çocuğun kazanmasına izin verilirse sorunun daha kötüleşeceği unutulmamalıdır. Eğer, belirli gün veya hafta okula devam zorunluluğu varsa ve çocuk bu sınırı zorlamaya çalışıyorsa bu noktada pes etmek tamamen başa dönmek demektir.

Bu sorun genellikle ana-baba ve okul personelinin işbirliği ve doğru yaklaşımlarıyla birlikte aşılır.Yanlış davranışlar sorunun kemikleşmesine ve okul da sosyal ve akademik sorunlara yol açabilir,bir uzmandan yardım alın.

Psk. Yasemin AYDIN

Kaynakça:
Yavuzer, Haluk : Eğitim ve Gelişim Özellikleriyle OKUL ÇAĞI ÇOCUĞU, , İstanbul, 2000
Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği: EYVAH ÇOCUĞUM ZOR
Pedam.com/cocuk_psikolojisi/okulfobisi.htm.
Yeditepehastanesi.com.tr/okul_fobisi.asp.
Saglikmemurlari.org/gecici/okulfb/htm.

Eklenme Tarihi : 18/09/17 18:14:36

PSİKOTERAPİ ALMAK NEDEN GEREKLİDİR?

PSİKOTERAPİ ALMAK NEDEN GEREKLİDİR?

Psikoterapide, ruhsal sağlığını tehdit eden semptomlar giderilir; öfke, korku, kaygı, yas, kayıp, acı gibi olumsuz duygular artık baş edilebilir ve…

TEK ÖLDÜRÜCÜ PSİKOLOJİK HASTALIK ANOREKSİYA NERVOZADIR

TEK ÖLDÜRÜCÜ PSİKOLOJİK HASTALIK ANOREKSİYA NERVOZADIR

Anoreksiya nervoza, duygusal nedenli yani psikolojik kaynaklı yeme bozukluğu türüdür. Anoreksiya nervoza olan birey, normal vücut ağırlığını kullanmayı reddeder. Yaşı…

ONLİNE TERAPİ NEDİR?

ONLİNE TERAPİ NEDİR?

Online terapi, internet üzerinden zihinsel sağlık danışmanlığı verilmesidir. İnsanlar bunu e-terapi, mesafe terapisi, internet terapisi ve web terapisi olarak da…

EKONOMİK SIKINTILAR DEPRESYONA YOL AÇAR MI?

EKONOMİK SIKINTILAR DEPRESYONA YOL AÇAR MI?

araştırmaların gösterdiği üzere, teknolojinin gelişmesi, tüketimin artması, ihtiyaçların çeşitlenmesi ile bireyler ekonomik anlamda kaygılanabilirler. Bu durumun uzun süre devam etmesi…

CİNSEL PROBLEMLERİN SEBEPLERİ NELERDİR?

CİNSEL PROBLEMLERİN SEBEPLERİ NELERDİR?

Cinsel sorunlar fiziksel veya psikolojik bir sorunun sonucu olabilir. Hem erkekler hem de kadınlar cinsel sorunlardan etkilenirler. Cinsel sorunlar her…

PANİK ATAK NEDİR? NASIL GEÇER?

PANİK ATAK NEDİR? NASIL GEÇER?

Panik atağını ağır otonomik bunaltı olarak tanımlayabiliriz. Ruhsal olan ve olmayan birçok bozukluk ve/veya hastalıkta görülebilir, fakat en çok karşılaşılan…

ÇOCUKLARA SINIR KOYMA

ÇOCUKLARA SINIR KOYMA

Sınır koyma, anne babaların çocuklarına istenen davranışlarla ilgili genel kuralları ve beklentilerini öğretmek için kullandıkları bir yoldur. Bütün anne babalar…

ÇOCUK GELİŞİMİNDE OYUN VE OYUNCAĞIN ÖNEMİ

ÇOCUK GELİŞİMİNDE OYUN VE OYUNCAĞIN ÖNEMİ

Çocuklar oyun ile günlük yaşamında deneyimlediği ve öğrendiği her şeyi yansıtmaktadır. Oyun ile deneyimlenen yaşantıların pekişmesi ve öğrenmenin daha hızlı…

ÇOCUKLARDA KARDEŞ KISKANÇLIĞI

ÇOCUKLARDA KARDEŞ KISKANÇLIĞI

Bu duygu ile ilk olarak karşılaşma sürecimiz 2-5 yaşları arasında yeni bir kardeşin varlığı ile deneyimlenen duygu ile oluşmaktadır. Bu…

ALT ISLATMA (ENURESiS)

ALT ISLATMA (ENURESiS)

Çocuklardaki davranış problemlerinden en sık rastlananı olan “alt ıslatma (enuresis)” ; çocuğun idrar kontrolünü kazandığı süreçten sonra altını ıslatmaya devam…

Psikolog Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Psikolog Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Bazı psikolojik rahatsızlar ilaç tedavisinin yanında mutlaka uzman klinik psikologlardan psikoterapi hizmeti alınmasını gerektirmektedir. Psikolojik hizmet alırken dikkat edilmesi gereken…

NARSİSİSTİK OLMAK

NARSİSİSTİK OLMAK

Narsisizm, kişinin kendisini özel görmesi sonucu ortaya çıkan bir tür kişilik bozukluğudur. Toplum içerisinde zirvede gösterilmek, övgüyle bahsedilmek onlar için…

MUTLULUK NEREDE?

MUTLULUK NEREDE?

Mutlu olmak için ilk yapmamız gereken, başkalarından beklentilerimizi bir kenara bırakmak ve bu duygu durumundan kurtulmaktır. Çünkü onlar mutluluğumuzu bizim…

Özel Sektörde Çalışan Psikologlarda Mesleki Tükenmişlik

Özel Sektörde Çalışan Psikologlarda Mesleki Tükenmişlik

Tükenmişlik bir anda ortaya çıkmaz. Ortaya çıkması için gerekli koşulların hazır olması gerekmektedir. Gün içerisinde yaşanan ani değişiklikler tükenmişliğe kapı…

Evlilik Mutluluğu Öldürmez

Evlilik Mutluluğu Öldürmez

Mutluluk, eşlerin birbirine karşılıklı saygısıyla var olabilir. Evliliğinizi eşinizle karşılıklı bir mücadele ortamına dönüştürmeyin. ’Ben’ yerine ’biz’ düşüncesini yerleştirin. Mutluluğunuz…

Obsesif Kompulsif Bozukluk Nedir ? (OKB)

Obsesif Kompulsif Bozukluk Nedir ? (OKB)

Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), DSM-IV-TR(Amerikan Psikiyatri Birliği: Psikiyatride Hastalıkların Tanımlanması Ve Sınıflandırılması El Kitabı, Yeniden Gözden Geçirilmiş Dördüncü Baskı)’deAnksiyete Bozuklukları…

İştahsız Çocuklara Yemek Yedirmenin Püf Noktaları

İştahsız Çocuklara Yemek Yedirmenin Püf Noktaları

​Pek çok anne, çocuğunun gerektiği gibi beslenemediğini düşünür. Bunların bir kısmı, sadece kuruntudan ibaret olmakla birlikte; bir kısmının da gerçeklik…

İyi Evlilik - Kötü Evlilik (!)

İyi Evlilik - Kötü Evlilik (!)

Evlilik insan yaşamının kalitesine dair bir barometre gibidir. Yaşamınızın kalitesi evliliğinize bakarak anlaşılabilir. Ve bu paralelde iyi bir evlilik kişinin…

Refleksoloji ve Sağlıklı Yaşam

Refleksoloji ve Sağlıklı Yaşam

Refleksoloji; ayaklar vücudun aynası olduğu öğretisine dayanan, yaklaşık 12000 yıllık bir tarihe dayanmaktadır, insanlığın ortak mirası olarak günümüze kadar gelen,…

Aşk ve Eş Seçimi

Aşk ve Eş Seçimi

Aşık olmak ingilizceden çevirdiğimizde ‘aşka düşmek’ olarak çevrilebilir. Bakıldığında doğrudur da, düşmek pasif bir eylemdir ve aşk kaçınılmaz olana teslim…

Velilere...

Velilere...

2012-2013 eğitim-öğretim yılının 1.dönemini tamamlamış bulunmaktayız. Birinci dönem karnesi çocuğun başarını temsil eden bir sonuç değil; sizlere ve çocuğunuza geriye…

Öğrencilere...

Öğrencilere...

2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM yılının 1.dönemini tamamlamış bulunmaktayız. Girdiğiniz tatil sürecinde kendinizi tarafsız bir şekilde değerlendirmenizi öneriyoruz. Sizlere bu değerlendirmeyi yapabilmeniz için…

Çocukça Şeyler 2

Çocukça Şeyler 2

İlk yazımda bireyin psiko-sosyal gelişim sürecini Erik Erikson’un kuramı temelinde özetleyerek; yaşamın ilk altı yılında kazanılan temel güven, özerklik ve…

Çocukça Şeyler 1

Çocukça Şeyler 1

Anne - babalara yönelik olarak verdiğim seminerlerde sıklıkla katılımcılardan kendilerini son bir ay içerisinde üzen, öfkelendiren ya da sıkıntıda hissettiren…

Evde Hangi Dili Konuştuğunuz Çocuğunuzun Başarısını Etkiler!

Evde Hangi Dili Konuştuğunuz Çocuğunuzun Başarısını Etkiler!

Geçtiğimiz ay Lütfi Kırdar 'da düzenlenen Anne-Çocuk fuarına katıldım bir dostumuzun standında. Benim için çok heyecan verici bir katılımdı zira…

Yeni Evlilerin Yaptığı 6 Hata

Yeni Evlilerin Yaptığı 6 Hata

​Evliliğin ilk zamanları ve balayı geçtikten sonra sorunlar çıkmaya başlıyor. İşte para, arkadaşlar, programlar konusunda çiftlerin düşmemeleri gereken hatalar...

Öfke Gelince Akıl Gider

Öfke Gelince Akıl Gider

"Öfke ile beraber akıl da uçar gider" demiş E. Lessing. Öfkenizi ister dışa dönük yaşayın, isterseniz içinize atın sonuçta ya…

Zamanda ki Mutluluk

Zamanda ki Mutluluk

İnsanları şöyle bir gözlemlediğimde, ya da bana gelen danışanlarımın paylaşımlar sırasında aktardıklarından çıkardığım sonuç şu ki; biz insanlar zamanımızı nasıl…

Fobiler

Fobiler

Fobik bozuklukların temel özelliği, kaygı bozukluklarında serbest olan kaygının bir duruma veya kişiye bağlanmasıdır.

Stres ve Stresin Psikolojik Yönü

Stres ve Stresin Psikolojik Yönü

Stres, organizmanın bedensel ve ruhsal sınırlarının tehdit edilmesi ve zorlanmasıyla ortaya çıkan bir gerginlik durumudur. Tehlike ile karşılaşınca canlı kendini…

Anaokulu - Altın Çağ - Eğitiminin Önemi

Anaokulu - Altın Çağ - Eğitiminin Önemi

Çocukların öğrenme gereksinimlerini karşılarken en önemli husus çocuğun kendisidir. Çocuğa öğretilecek hiçbir şey çocuğun kendisinden önemli olamaz. Çocuğun öncelikle duygusal…

Kış Aylarına Yönelik Beslenme Önerileri

Kış Aylarına Yönelik Beslenme Önerileri

Yaşamın her döneminde yeterli ve dengeli beslenme sağlığın korunması için esastır. Bu nedenle, dört besin grubunda bulunan çeşitli besinler en…

Çocuk ve Gençlerde Alt Islatma (Enürezis)

Çocuk ve Gençlerde Alt Islatma (Enürezis)

Alt ıslatma (enürezis) istemsiz ve uygunsuz idrar kaçırma olarak tanımlanır. Gece olduğunda “nokturnal enürezis”, gündüz olduğnda “dı̇ürnal enüresı̇z” adını alır.…

Özel Öğrenme Güçlüğü

Özel Öğrenme Güçlüğü

Çocukta bu belirtilerden bir tanesi olabileceği gibi, iki tanesi veya üç tanesi de olabiliyor. Çocuk okuyamıyor ancak yazıyor, yazıyor ancak…

İnsanın Belirsizliği ve İnsan Olma Sorunu

İnsanın Belirsizliği ve İnsan Olma Sorunu

İnsan; tarih boyunca hakkında yargılamalar ve tanımlamalar yapılan, tüm felsefi akımlar, ideolojiler ve hatta sanat anlayışları tarafından bir kalıba sokulmaya…

Doğumdan Ölüme Değişmeyen İhtiyaçlarımız

Doğumdan Ölüme Değişmeyen İhtiyaçlarımız

Amerikalı Psikoterapist Richard Earskine, bir grup psikoterapist ile birlikte danışanların terapide en çok dile getirdikleri ihtiyaçları incelediklerini ve bu ihtiyaçları…

Refleksoloji ve Uygulandığı Alanlar

Refleksoloji ve Uygulandığı Alanlar

Refleksoloji; ayaklar vücudun aynası olduğu öğretisine dayanan, yaklaşık 12000 yıllık bir tarihe dayanmaktadır, insanlığın ortak mirası olarak günümüze kadar gelen,…

Çocuğumuz İlkokula Hazır mı? Nasıl Anlarız?

Çocuğumuz İlkokula Hazır mı? Nasıl Anlarız?

​2011-2012 eğitim öğretim yılı içinde ilk kez ülkemizde uygulanan 4+4+4 sistemi, 66 ayı dolduran çocukların birinci sınıf olmasını zorunlu kıldı.…

Öfke Kontrol Sorunu

Öfke Kontrol Sorunu

Öfke normal ve sağlıklı bir duygudur ve her insan öfke duygusunu yaşar. Öfke kontrolden çıkıp da yıkıcı hale dönüşmediği sürece…

Takıntılar/Obsesyonlar

Takıntılar/Obsesyonlar

Obsesif kompulsif bozukluk(OKB) DSM-IV-TR(Amerikan Psikiyatri Birliği: Psikiyatride Hastalıkların Tanımlanması Yeniden Gözden Geçirilmiş Dördüncü Baskı)’de Anksiyete Bozuklukları başlığı altında ele alınan…

Narsisistik Kişilik Yapısı

Narsisistik Kişilik Yapısı

Başlıca özelliği ergenlik ve ergenlik sonrasında başlar, değişik durumlarda ortaya çıkar. Üstünlük duygusu beğenilme gereksinimi ve empati (Başkalarının isteklerini, duygularını,…

Sertleşememe - Erektil İşlev Bozukluğu

Sertleşememe - Erektil İşlev Bozukluğu

Erkekte sertleşememe sorunu, sürekli olarak veya yineleyici bir biçimde, yeterli sertleşme sağlayamama veya cinsel ilişki bitene kadar sertleşmeyi sürdürememe durumuna…

Whatsapp Danışma